Ածանցները լինում են նախածանցներ և վերջածանցներ:
Բառի սկզբից դրվող ածանցները նախածանցներ են: Առավել գործածվող նախածանցներն են՝
ան-անտուն, անգույն
ապ— ապերախտ, ապօրինի
դժ-դժբախտ, դժգոհ
մակ-մակերես, մականուն
չ-չխոսկան, չտես
ստոր-ստորադաս, ստորագրել
հակ-հակազդել, հակահարված
տ-տգետ, տգեղ
Բառի վերջից ավելացող ածանցները վերջածանցներ են: Առավել գործածվող վերջածանցներն են՝
- -ակ, -իկ,-ուկ վերջածանցներ, օրինակ՝ տնակ, փոքրիկ, գառնուկ,
- -ային, -ական, վերջածանցներ, օրինակ՝ քաղաքային, գյուղական,
- -ավուն, -եղ, -ի, -(կ) ոտ վերջածանցներ, օրինակ՝ դառնավուն, համեղ, աղի, վախկոտ, բրդոտ
- -անոց, -արան, -ոց, -ստան, -ուտ վերջածանցներ, օրինակ՝ ծաղկանոց, լոգարան, դպրոց, մրգաստան, թփուտ,
- -անք, -մունք, -ություն, -ույք, -ուստ վերջածանցներ, օրինակ՝ աշխատանք,, մտածմունք, զվարճություն, հաճույք, փախուստ,
- բար, պես, որեն- վերջածանցներ, օրինակ՝ հերոսաբար, մեծապես, մեղմորեն
Առաջադրանքներ՝
1.Տրված բառերը դարձրու ածանցավոր՝ ձյուն, հեքիաթ, թիվ, բժիշկ:
Անձյուն, հեքիատային, թվական, բժշկություն
2.Մեկ բառով գրիր.
Քար ունեցող-քարոտ
Կեղտ ունեցող-կեղտոտ
Մուր ունեցող-մրոտ
Յուղ ունեցող-յուղոտ
Ժանգ ունեցող-ժանգոտ
Փուշ ունեցող-փշոտ
Ցեխ ունեցող-ցեխոտ
3.Հետևյալ վերջածանցներով կազմիր նոր բառեր,
յուրաքանչյուր ածանցով երեքական բառ:
-ական-թվական, ուսանողական, տոնական
-արան-գրադարան, լոգարան, դատարան
-ավոր-դատավոր, նշանավոր, մեղավոր
-անոց-ծաղկանոց, հիվանդանոց, ամառանոց
-իկ-փոքրիկ, մուկիկ, աստղիկ
-ակ-գնդակ, գլխարկ, բռնակ
4.Հետևյալ նախածանցներով կազմիր նոր բառեր:
ան-անդաստիարակ
դժ-դժբախտ
տ-տմարդ
ընդ-ընդհունակ
5.Փորձեք առանձնացնել վերջավորություն և ածանց ունեցող գոյականները:
Գրքային, գրքից, մեքենայով, քաղաքից, անգլուխ, մսոտ, մսից, քաղաքային, յուղոտ, բախտից, անբախտ, գլխավոր, գլխով, մարմնին, անմարմին:
Ածանց-գրքային,անգլուխ, մսոտ, քաղաքային, յուղոտ,սնբախտ, գլխավոր, անմարմին:
Վերյավորություն-գրքից, մեքենայով, քաղաքից, մսից, բաղտից, գլխով, մարմնին
Ածանց և վերջավորություն
Բառերի կազմությունն ուսումնասիրելիս շատ կարևոր է ածանցները տարբերել վերջավորությունից:
Ածանցները, բառին ավելանալով, փոխում են բառի ձևը և իմաստը. Օրինակ՝ սենյակ-սենյակային, քար-քարոտ, լույս-լուսավոր
Վերջավորությունները, ավելանալով բառին, փոխում են բառի ձևը, բայց իմաստը մնում է նույնը, օրինակ՝ սենյակ-սենյակում, քար- քարեր, լույս-լույսից